تغذیه و دیالیز

تغذیه و دیالیز

تغذیه و دیالیز

کسانی که دچار نارسایی کلیه هستند باید بدانند که چه بخورند و چه بنوشند، زیرا هر آنچه که خورده یا نوشیده می شود، اثر مستقیمی بر سلامت آنها می گذارد. اگر میخواهید احساس سلامت بیشتری داشته باشید از راهنمایی های تغذیه ای که در پی می آید استفاده کنید.

در مورد نان و غلات:

نان های سبوس دار مثل سنگک، نان گندم کامل، گندم سیاه، جوی دو سر، را به علت فسفر بالا بهتر است مصرف نکنید.

از سبوس استفاده نکنید.

در صورتی که میل به سیب زمینی داشتید، به اندازه نصف لیوان سیب زمینی را پوست کنده خرد کنید. بعد به مدت ۱۲ ساعت آن را در آب بگذارید و آب آن را مرتب عوض کنید. سپس می توانید سیب زمینی را طبق نمایید این مقدار را به جای یک واحد نان محاسبه نمایید.

در مورد گوشت

ساردین و سیرابی، شیردان، هزارلا، زبان، کله و پاچه، دل، جگر و قلوه را به علت فسفر زیاد مصرف نکنید.

از مصرف کنسروها به علت نمک زیاد پرهیز نمایید.

سوسیس و کالباس مصرف نکنید.

میگو را به علت نمک بالا مصرف نکنید.

از مصرف آجیل و حبوبات و علت سدیم و فسفر زیاد اجتناب نمایید.

پوست مرغ را قبل از طبخ جدا کرده و دور بیندازید.

تخم مرغ را فقط به شکل آب پز مصرف کنید.

در مورد لبنیات

مصرف گروه شیر به علت داشتن فسفر زیاد به شدت محدود می شود.

در مورد چربی ها

از روغن های جامد استفاده نکنید.

نیمی از روغن مصرفی شما کانولا و زیتون باشد.

از کره بادام زمینی استفاده نکنید.

کره را حذف کنید.

در مورد میوه ها

آلو بخارا، انجیر خشک، برگه ها، پرتقال، زرد آلو، شلیل، طالبی، کیوی، گرمک، موز، خربزه، انار و خرما را به علت پتاسیم زیاد مصرف نکنید.

میوه خشک مصرف نکنید.

آب گریپ فروت را به علت تداخل با داروهای مصرفی مصرف نکنید.

در مورد سبزی ها

آرتیشو، آووکادو، چغندر، اسفناج، مارچوبه، گوجه فرنگی، فلفل تند، سیب زمینی، بامیه، و کرفس دارای سدیم و پتاسیم بالایی هستند. از آنها استفاده نکنید.

در صورت تمایل، آنها را پخته و آب آن را دور بریزید.

از رب گوجه فرنگی استفاده نکنید.

از مصرف ترشی ها و خیارشور پرهیز کنید. تغذیه و دیالیز

 نکات :

شکر قرمز مازندران را به علت پتاسیم زیاد مصرف نکنید.

از مصرف کاکائو، قهوه، آبجو، شراب، نوشابه ها و کآب میوه صنعتی پرهیز کنید.

  • برای رفع تشنگی از مواد زیر استفاده کنید:
  • تکه های یخ به جای آب
  • آب نبات های سفت و ترش
  • سبزی و میوه یخ زده
  • شستشوی دهان با آب
  • آدامس ورزشکاران و بزاق مصنوعی

امتحان کردید؟

دیدید سخت نبود؟

شاد باشید.

همودیالیز

همودیالیز چیست؟

همودیالیز چیست؟

همودیالیز رایج ترین روش برای درمان نارسایی پیشرفته و دائمی کلیه است. کلیه های سالم با خارج کردن مایعات اضافی، مواد معدنی و مواد زائد، خون شما را پاک نگه می دارند. آنها در عین حال هورمون هایی را می سازند که استخوان های شما را محکم نگه می دارند و به تولید خون در بدن کمک می کنند.

هنگامی که کلیه ها دچار نارسایی می شوند، مواد زائد مضر و مایعات در بدن جمع می شوند، فشار خون ممکن است بالا رود و گلبول های قرمز خون به اندازه کافی در بدن تولید نشوند.

همودیالیز برای اولین بار در دهه ۱۹۶۰ میلادی به صورت یک درمان عملی برای نارسایی کلیه استفاده شد و تا امروز درمان با این شیوه کارآمدتر شده و عوارض جانبی آن به حداقل رسیده است.

در سال های اخیر، ماشین های دیالیز، کوچکتر و قابل حمل تر و ساده تر شده اند و در نتیجه جذابیت بیشتری برای بیماران پیدا کرده اند. اما حتی با داشتن بهترین شیوه ها و تجهیزات، همودیالیز هنوز یک درمان پیچیده است که استفاده از آن نیاز به کار هماهنگ یک گروه کامل مراقبت بهداشتی از جمله متخصص کلیه، پرستار دیالیز، تکنسین دیالیز، متخصص تغذیه و مددکار اجتماعی دارد و البته همکاری خودتان و اعضای خانواده تان نیز لازم است.

همودیالیز چگونه عمل می کند؟

همودیالیز فرآیندی است که در طی آن خون از بدن بیمار مبتلا به نارسایی کلیه خارج می شود و پس از تصفیه شدن در دستگاه دیالیز، به بدن بازگردانده می شود. دستگاه دیالیز یا کلیه مصنوعی، ماشینی است که می تواند مواد زائد را از خون جدا کند، یا مواد لازم را به آن بیفزاید. دستگاه دیالیز با انجام این عمل، تعادل اسید و باز و مقدار آب و مواد محلول موجود در بدن را کنترل می کند.

در همودیالیز، خون به تدریج از بدن خارج می شود، از میان یک فیلتر مخصوص که مواد زائد و مایعات اضافی را جدا می کند، می گذرد و خون تصفیه شده دوباره به بدن بازگردانده می شود. خروج مواد زائد مضر و نمک و مایعات اضافی از بدن، فشار خون را کنترل کرده و تعادل مواد شیمیایی مانند چتاسیم و سدیم را حفظ می کند.

البته این کلیه ی مصنوعی نمی تواند یک کار مهم کلیه طبیعی یعنی تولید هورمون هایی را که فشار خون و خون سازی تاثیر می گذارند انجام دهد.

بیماران هنگام شروع درمان با همودیالیز، باید از برنامه دقیقی پیروی کنند. اغلب بیماران باید سه بار در هفته و هر بار برای ۳ تا ۵ ساعت یا بیشتر، با مراجعه به درمانگاه دیالیز شوند.

ایجاد دسترسی عروقی

یکی از مهم ترین اقدامات پیش از شروع همودیالیز، آماده کردن یک راه عروقی رگ برای اتصال به دستگاه دیالیز است، یعنی محلی از بدن بیمار که بتوان از آن خون را خارج کرد و دوباره به بدن بازگرداند. این راه عروقی باید هفته ها یا ماه ها پیش از شروع دیالیز آماده باشد. این اتصال عروقی امکان خروج و جایگزینی موثرتر خون بیمار را با عوارض کمتر امکان پذیر می سازد.

معمولا این راه عروقی با انجام یک جراحی کوچک و اتصال شریان و ورید، در مچ دست ایجاد می شود. فشار خون بالای شریان، ورید را گشاد می کند و یک راه عروقی مناسب برای وارد کردن سوزن دستگاه دیالیز ایجاد می شود.

تجهیزات و شیوه های دیالیز

ماشین دیالیز به اندازه یک ماشین ظرفشویی است. این ماشین سه کار عمده را انجام می دهد:

۱-پمپ کردن خون و نظارت بر جریان خون از لحاظ ایمنی

۲-پاک کردن خون از مواد زائد

۳-نظارت بر فشار خون و میزان خارج کردن مایعات از بدن

صافی دیالیز ( Dialyser ) یک محفظه بزرگ حاوی هزاران فیبر کوچک است که خون از میان آنها می گذرد. محلول دیالیز (مایع پاک کننده) در اطراف این فیبرها پمپ می شود. این فیبرها باعث می شوند آب و مایعات اضافی از خون بیمار به محلول دیالیز وارد شده و بعد به بیرون حمل شوند. این صافی را گاهی کلیه مصنوعی می نامند.

محلول دیالیز

محلول دیالیز مایعی است که در بخش دیالیزور به خارج کردن مواد زائد و مایعات اضافی از خون کمک می کند. این مایع حاوی مواد شیمیایی است که به صورت یک اسفنج عمل می کنند. پزشک برای درمان، محلول دیالیز خاصی را تجویز می کند. ترکیب این مایع بر اساس میزان تحمل بیمار نسبت به درمان با دیالیز و آزمایشهای خونی او ممکن تغییر کند.

سوزن ها

بسیاری از بیماران، وارد کردن سوزن های دیالیز را یکی از سخت ترین بخش های این درمان می دانند، اما اغلب آنها پس از چند جلسه عادت می کنند. اگر وارد کردن سوزن برای بیمار دردناک باشد، ممکن است از یک کرم یا اسپری بی حس کننده روی پوست او استفاده شود.

بیشتر مراکز دیالیز از دو سوزن استفاده می کنند که یکی خون را به صافی وارد می کند و دیگری خون پاک شده را به بدن بیمار باز می گرداند.

البته گاهی هم از سوزنهای مخصوصی استفاده می شود که دو منفذ دارند و جریان دو طرفه خون را ممکن می سازند، اما این سوزن ها کارایی کمتری دارند و زمان جلسه دیالیز را افزایش می دهند.